Tolkien achterna ?

Op 13 juni werd Illiyana het eerste deel van de trilogie De laatste strijd feestelijk voorgesteld in kasteel Sorghvliedt, het districtshuis van Hoboken. De muzikale interventies bij de presentatie waren van Muzant. Voor de organisatie sloegen het district en de cultuurraad van Hoboken de handen in elkaar.

Voor wie er niet bij kon zijn, publiceren wij hier integraal de tekst van de toespraken van Johan Vanhecke, Tolkien- en fantasykenner en van Koen Raets, districtsschepen voor cultuur.

Johan Vanhecke

De keuze van de inleider lag voor mij voor de hand. Tolkien, Hobbits, fantasy. Daar moest Johan Vanhecke bijgehaald worden. Ik ken Johan al zo'n 35 jaar. Via mijn broer, weliswaar, maar toch. Zij studeerden Germaanse filologie, ik geschiedenis, maar ik zat meer in De Plons bij de Germanisten, dan in de Drij Keuningen bij de historici.

Als Johan er was, was Tolkien nooit ver weg. Hij publiceerde ook meerdere artikels over de schrijver en zijn werk en organiseerde in het Archief en Museum voor het Vlaamse Cultuurleven (Letterenhuis) een tentoonstelling over Tolkien, jawel. Een tijdschrift omschreef hem ooit als de grootse Tolkienfan van België. In 2005 bundelde hij die artikels in een boek: In de ban van de Hobbit.

Johan Vanhecke is hoofd archiefverwerking bij het Letterenhuis/AMVC en promoveerde onlangs met een proefschrift over Johan Daisne tot doctor in de letteren. (Vera Caremans)

Dames en heren,

Ik ben met de fiets gekomen. Ik had natuurlijk ook het openbaar vervoer kunnen gebruiken, maar dan had ik er wellicht langer over gedaan. Net als Illiyana, die te laat komt op haar les omdat het openbaar vervoer in Imbrië haar in de steek laat. De boot waarop zij plaats heeft genomen staat in de file.

Herkenbaarheid is een belangrijk element in fantasy. Je komt in een imaginaire wereld terecht, maar je moet je er aanvaard voelen. Je hebt identificatie nodig. Je kan je identificeren met een personage, maar je kan ook gewoon thuis voelen in de andere wereld. Een goeie fantasywereld is een spiegel van onze realiteit of van de realiteit van de schrijver. Het stadje waar Illiyana woont en studeert, heeft wat van een Nederlands grachtenstadje. En in dat stadje merk je actuele problemen en conflicten, die overigens ook al zo oud als de straat zijn, zoals holebi's (kroomaerds heten ze hier), die wel aanvaard zijn, maar zich toch in een wijkje achteraf moeten ophouden, en mensen met een andere huidskleur, zoals in dit geval Illiyana zelf, die blank is, terwijl de meeste Imbriërs bruin zijn.

Het doet ook een beetje aan Tolkien denken, aan Hobbiton-across-the-water, waar de lezer zich al snel met de hobbits en hun maatschappij identificeert. Een gender probleem is daar niet aan de orde, maar hobbits die zich een beetje anders gedragen, gaan toch over de tong.

Toen Vera mij vroeg of ik geen zin had om een fantasy-roman in te leiden van een jonge Hobokense schrijfster, heb ik maar even geaarzeld. Fantasy is een jarenlange passie van mij geweest, ik heb er mijn thesis over geschreven, masterscriptie heet dat tegenwoordig, toen ik Germaanse studeerde. Eigenlijk wilde ik sportjournalist worden, maar dat wordt niet gedoceerd aan de universiteit, maar men verzekerde mij dat gelijk welke licentie in de menswetenschappen goed was. En omdat ik graag boeken las, van Shakespeare hield en Tolkien hoog in het vaandel voerde, werd het Germaanse. Ze hebben het daar wel geweten in de Germaanse. Waar het kon, haalde ik er Tolkien bij. Voor het vak algemene literatuurwetenschap schreef ik een paper over mandalasymboliek bij Tolkien, voor het examen Engelse literatuurgeschiedenis besprak ik Beowulf, Tolkiens stokpaardje, en voor het vak non-sense literatuur kwam ik met hobbit-gedichten van Tom Bombadil op de proppen. Toen ik dan een thesis over Tolkien wilde maken, werd mij dat afgeraden. Tolkien was geen literatuur, en er was trouwens geen enkele prof te vinden die Tolkien gelezen had. Gelukkig wou wel iemand promotor zijn voor een studie over het genre fantasy. 

Johan Vanhecke

Vlaanderen kent geen Fantasy-traditie. Nederland heeft die ondertussen wel, met schrijvers als Wim Gijsen, W.J. Maryson (allebei dood), Peter Schaap en Adrian Stone. Nederland heeft ook een aantal fantasy-uitgeverijen: vroeger Het Spectrum, Meulenhoff-Sf en Sirius & Siderius, en nu Mynx en Luitingh. En uiteraard ook Zilverbron, dat deze Illiyana heeft uitgegeven. In Vlaanderen hebben we ooit De weg naar Middelsing gehad van Vincent van der Linden. Uitgeverij Kramat doet goed zijn best, en eigenlijk wil uitgeverij Vrijdag wel fantasy uitgeven van Vlaamse schrijvers, maar voorlopig hebben ze enkel Guido Eeckhout, en wat die schrijft is misschien toch weer net geen fantasy, maar een menggenre. Ja, Vlaanderen of België heeft een traditie in fantastische literatuur, maar niet in fantasy.

En toch staat in Vlaanderen, in Antwerpen, in Hoboken of all places een fantasytalent op! Toen ik de vraag kreeg om Illiyana voor te stellen heb ik de auteur onmiddellijk gegoogled en ik kwam tot mijn verwondering uit bij de grootste hobbit-fan van België. Daar sta je dan, met je 35jarig lidmaatschap van The Tolkien Society, met je gouden speld van het Nederlandse Tolkiengenootschap Unquendor, en ik dacht met weemoed terug aan dat weekend in januari 1992 toen ik ter gelegenheid van de Tolkiententoonstelling die ik in het Letterenhuis had gemaakt geïnterviewd werd in het nieuws van VTM en BRT en in de Zevende Dag, en aan die mistige decemberdag in 2001 toen ik een ploeg van Ter Zake rondleidde door het Oxford van Tolkien, of aan die middag in 1987 toen in Het Vermoeden bij Betty Mellaerts tussen 12 en 1 uur slechts twee muzieknummers gespeeld konden worden, te weten Tom Bombadil van Bo Hansson en The battle of Evermore van Led Zeppelin omdat ik zoveel over Tolkien te vertellen had, en aan die zwoele zomer van 1976 toen ik het KSA-kamp in een Tolkienkleedje gestoken had, maar we de ring niet konden verbranden in het kampvuur van de Doemberg, omdat de overheid na een droogte en hittegolf van drie maanden kampvuren verboden had. Gelukkig heb jij Arwen de ring zelf terug gevonden in Nieuw Zeeland.

Het Antwerpse is dus een haard van Tolkien-fans. Want in Wilrijk woont iemand die op z’n eentje de website tolkienlibrary.com vult, een site die al meerder keren de titel van beste Tolkienwebsite ter wereld binnengehaald heeft. (stukje nu hangt af van wie aanwezig is) Maar een ding is duidelijk: Tolkien heeft een belangrijke vinger in wat tegenwoordig in alle boekhandels ter wereld over de toonbank gaat, én ook in wat in de cinemazaal of op uw TV-scherm verschijnt. Zonder Tolkien werd er nu niet reikhalzend uitgekeken naar een zoveelste seizoen van A game of thrones. Waarvan de boeken, die aan de reeks ten grondslag liggen, trouwens in het Nederlands vertaald werden door een van de oprichtsters van het Nederlands Tolkiengenootschap. Zonder Tolkien zou fantasy nooit het literaire genre geworden zijn dat het nu is. Ik zeg niet dat ze schatplichtig zijn aan Tolkien, maar zonder Tolkien zouden ze wellicht nooit fantasy geschreven hebben of nooit met het genre in contact zijn gekomen.

Arwen Mannens

Ook in Illyiana is de invloed van Tolkien onmiskenbaar. Je merkt het al aan de vele vreemde talen die gesproken worden, maar vooral ook aan de structuur van het boek. Die is vrij traditioneel. Het uitgangspunt is een vredige situatie, maar de rust wordt verstoord en de hoofdfiguur moet op een queeste vertrekken. Was het bij Tolkien een omgekeerde queeste, althans in LotR, - Frodo moet niets gaan zoeken, maar wel iets kwijt zien te raken - , dan krijg je hier een queeste waarvan de bedoeling wat in het duister blijft. Een oude wijze, in dit geval een oom, levert net als de oude wijze Gandalf de informatie, hoewel die nogal schaars is. En net als bij Gandalf spreekt hij ergens op een bepaald moment met de hoofdfiguur af, en loopt door omstandigheden de afspraak mis. Verdere parallellen met Tolkien: vreemde agressieve wezens vallen de herberg binnen waar Illyiana verblijft, maar ze kan langs een achterpoortje ontsnappen. (Het is een figuurlijk achterpoortje, ik ga niet alles verklappen natuurlijk. Daarop volgt met een groepje een tocht door het woud, maar ze moeten schuilen voor hen achtervolgende ruiters, die tot vlak bij hen komen. Er is een ondergrondse tocht door een labyrint, wat aan Moria doet denken. Dan komt er een rustpunt met een ceremonie en wordt een groep samengesteld die een tocht moet maken. Dat is dan het Rivendell-moment. Ze zijn nog maar pas vandaar vertrokken of een sneeuwstorm gooit roet in het eten, waarmee we dan even een Hobbit-gevoel krijgen. En p. 248 wordt zelfs over Enten gesproken.

En toch is dit geen Zwaard van Shannara. Die roman van Terry Brooks was een echte doorslag van The Lord of the Rings. Bij Illiyana moeten we eerder spreken van een verwantschap, een vorm van intertextualiteit, misschien als eerbetoon. Er zit ook veel in het boek dat helemaal niet Tolkien is. De verhalen en de mythen uit het verleden komen niet in groet brokken op ons af, maar worden met mondjesmaat op de lezer losgelaten. Arwen werkt ook met cursieve tekst in het verhaal. Die wordt gebruikt voor flashbacks, maar ook voor gedachten, en voor woorden en zinnen die Illyana in haar hoofd hoort en waar ze geen blijf mee weet, of waar wij geen blijf mee weten. Waar komen ze vandaan? Zijn ze te vertrouwen? Naarmate de toestand voor Illyiana chaotischer wordt, begint het ook voor de lezer complexer te worden. Arwen zet hem of haar voortdurend op het verkeerde been. De toestand wordt al langer hoe uitzichtlozer, maar zoals wel meer in fantasy, niet alles is wat het lijkt. Of om Tolkien te citeren in Max Schucharts vertaling: Niet alles glittert dat goud is, niet ieder die zwerft is teloor.

Meer nog, tegen het einde van het verhaal begin je je af te vragen wie nu eigenlijk wel de hoofdfiguur is. Daarvoor zullen we op de volgende delen moeten wachten, en die lijken alvast namen mee te krijgen die we nu nog niet kennen.

En toch heb ik slecht nieuws, Arwen. Ik heb twintig jaar lang fantasy gerecenseerd, Nederlandse vertalingen weliswaar, voor De Nieuwe, de Gazet van Antwerpen, Standaard der Letteren, maar vooral voor de bibliotheektijdschriften Lektuurgids en Leesidee/Leeswolf. Ik ben er begin deze eeuw stilaan mee gestopt. De eindeloze reeksen vooral werden me te veel: David Eddings, Weis & Hickmann, het rad des tijds van dat zelfs door de dood van de schrijver niet gestopt kon worden, en bij de vierde wet van de magie besloot ik er de brui aan te geven. Want er speelde nog iets anders mee. Elk boek dat ik slecht vond, werd binnen het jaar herdrukt, en elk boek dat ik goed vond, lag na een jaar bij De Slegte. Behalve de romans van Terry Pratchett. Zelfs Het Noorderlicht, het eerste deel van Het Gouden Kompas, ging zeer snel naar De Slegte. Toen het boek in Engeland een gigantische succes werd (derde in the big read na LotR and Pride and Prejudice) werd het opnieuw uitgegeven, gevolgd door de twee andere delen. Ik wil maar zeggen: het is niet omdat ik het een goed boek vind, dat de weg naar succes verzekerd is. Maar mijn zegen heb je. (© 2015 Johan Vanhecke)

Arwen Mannens en Johan Vanhecke

Koen Raets

Geachte aanwezigen, 

11 013. 

Dit is jammer genoeg nog niet het aantal boeken dat Arwen verkocht heeft, maar na de lovende kritieken die ondermeer vandaag gegeven zijn, moet dit een doel zijn, het is ook niet het aantal volgers op mijn Facebook-pagina, maar het is het aantal boeken dat vorig jaar in 2014 verschenen is in Vlaanderen. 

Naast de school-, kook-, knutsel- en mens en maatschappij boeken is slechts een klein gedeelte, juist geen 7%, wat wij literatuur noemen. 

Waarom moet een district dan een boek in dit laatste kleine segment dan ondersteunen? Dit was een vraag waar ik de voorbije weken in voorbereiding op dit evenement een paar maal een antwoord mocht/moest op geven. 

Bijschrift toevoegenSchepen Koen Raets met Arwen Mannens

Geachte aanwezigen, 

Ik heb daar steeds een dubbel antwoord op gegeven. 

Vooreerst is een schrijver in mijn ogen een kunstenaar. Een kunstenaar creëert vanuit zijn eigen talent, zijn eigen visie een kunstwerk dat hij wil delen met het publiek. 

Wanneer we een tentoonstelling hier in dit kasteel, in ons districtshuis organiseren rond schilderijen, foto’s, beeldhouwwerken noem maar op, dan is dit een normale zaak. En dat is het ook.

Wanneer we in ons mooie park concerten organiseren met alle mogelijk muziek genres dan juicht iedereen dit toe en noemt het fantastisch. En dat is het ook. 

Waarom moeten er dan vragen beantwoord worden wanneer we over de voorstelling en ondersteuning van een boek doen. Curieus maar wel veel betekenend voor de positie van de literatuur in Vlaanderen. En tegendraads als we zijn is dat al een eerste reden om een uitgave te ondersteunen. 

Tweede reden is de ondersteuning omwille van het risico dat iemand zoals Arwen neemt bij een publicatie die ze zelf voor het grootste gedeelte financiert.

Dergelijke uitgave is een bijdrage aan de economie. Ik weet dat in culturele middens vaak argwanend wordt gekeken indien er over economische gegevens gepraat wordt. Een verkeerde instelling, want de toegevoegde waarde van cultuur in het algemeen en boeken in het bijzonder, kan een positief argument zijn binnen het zoveelste financiële debat. 

Kortom, geachte aanwezigen, er zijn redenen genoeg om het uitbrengen van boeken te ondersteunen, en wanneer den schrijver dan ook nog iemand is uit ons stadsdorp Hoboken, dan kunnen we niet anders dan als districtsbestuur mee onze schouders onder dit project zetten. 

Arwen, 

Ik ben er van overtuigd dat het boek dat vandaag hier in de schijnwerper wordt gezet, slechts een begin is. Ik ben er evenzeer van overtuigd dat uw lezers nu reeds uitkijken naar het volgende deel van deze trilogie. 

Mag ik u geluk wensen en veel creativiteit voor de volgende jaren.

(Koen Raets)

Muzant met Veerle en Sebastian Dierckx

Foto's: Peter De Vos ©2015

Zaalzoeker

Zoek je een zaal om te feesten, vergaderen, repeteren? Of zoek je een geschikte hobbyruimte? Dan helpt de dienst Zaalzoeker van de stad Antwerpen je verder!

  

De stad Antwerpen wil haar inwoners de kans geven om elkaar te ontmoeten, activiteiten te organiseren of deel te nemen aan activiteiten. Daarom biedt de stad hen zalen aan waar ze kunnen vergaderen, feesten, repeteren, …

In Antwerpen zijn er veel zalen. Maar vaak zijn deze zalen niet gekend of zijn ze onderbenut. De stad lost dit probleem op via Zaalzoeker.

  

Zaalzoeker bouwt een netwerk van zalen 
(ontmoetingsruimten) uit.

Medewerkers van Zaalzoeker bezoeken de zalen en brengen de mogelijkheden van de zalen in kaart. Zo biedt Zaalzoeker eigenaars van zalen de mogelijkheid om hun zalen meer en beter te verhuren. 

Het netwerk bevat zalen die geschikt zijn voor verschillende activiteiten: feestzalen, fuifzalen, hobbyruimtes, vergaderzalen, repetitieruimtes en sportzalen. Het zijn zalen van de stad Antwerpen, het Zorgbedrijf Antwerpen, het OCMW Antwerpen, scholen, verenigingen en private eigenaars.

Meer dan 350 panden maken nu al deel uit van het netwerk van Zaalzoeker.
Voor het district Hoboken gaat het over 18 panden, goed voor meer dan 30 verhuurbare zalen.

 Zaalzoeker biedt inwoners en verenigingen de mogelijkheid om een geschikte zaal te vinden.

Heel wat inwoners en verenigingen zijn continu op zoek naar geschikte zalen voor hun activiteiten: voor een cursus of overleg, voor een concert, een privéfeestje, een rommelmarkt, een workshop schilderen of repetitie met een bandje, een buurtactie, een sport- of spelactiviteit voor kinderen, een fuif, een voorstelling, … je kan het zo gek niet bedenken.

Zaalzoeker helpt een geschikte en beschikbare zaal te vinden. Iedereen kan bij Zaalzoeker terecht: grote verenigingen en clubs, maar ook buurtcomités en bewonersgroepen en  natuurlijk ook alle burgers voor hun privé activiteiten, groot en klein.

De diensten van Zaalzoeker zijn gratis.

Ben je op zoek naar een zaal voor jouw activiteit?

Zaalzoeker helpt je graag verder bij jouw zoektocht naar een geschikte ruimte in de stad Antwerpen. Om je op maat te kunnen helpen dient je aanvraag minimum 3 weken voor je activiteit toe te komen bij zaalzoeker.

Hoe werkt het?

1.Contacteer Zaalzoeker

è via de WEBSITE: www.antwerpen.be/zaalzoeker

è via E-MAIL: zaalzoeker@stad.antwerpen.be

è tijdens een PERMANENTIEMOMENT in jouw district

2. Zaalzoeker bekijkt samen met jou welk type zaal je zoekt.

3. Zaalzoeker geeft je een aantal voorstellen op maat van jouw activiteit.

4. Je bezoekt deze zalen en je maakt een keuze.
    Daarna ga je een overeenkomst aan met de eigenaar van de zaal. 

Werkingsverslag 2014 - Advies

Aanleiding

Het advies wordt uitgebracht op vraag van het district.

Motivatie

Het bestuur van de Cultuurraad heeft dit werkingsverslag ontvangen op. Zoals steeds bereikte het ons vrij laat. Voorliggend advies is dan ook het resultaat van digitale bevraging.
Het werkingsverslag werd getoetst aan het actieplan 2014.
Op basis van die toetsing dienen we het volgende advies in.

Advies

De cultuurraad verleent gunstig advies, maar dringt er voor de elfenzeventigste keer op aan dat de termijnen van het werkkader worden gerespecteerd of ten minste worden nagestreefd.

Er moet steeds op een drafje gewerkt worden. Nochtans kan het lokale cultuurbeleid alleen maar baat hebben bij goed onderbouwde adviezen. Die veronderstellen onderling overleg en eventueel bevraging van deskundigen. Dat kost tijd. En daar ontbreekt het keer op keer aan. De huidige werkwijze reduceert de vraag om advies tot een pure formaliteit, waarbij de indruk wordt gewekt dat de inhoud van het uitgebrachte advies er toch niet toe doet.

Besluit

De cultuurraad verleent gunstig advies, maar vraagt nogmaals respect voor zijn werking.

BIJLAGE: Werkingsverslag 2014

2014 was een goedgevulde en appetijtelijke cultuurschotel, die we serveerden onder twee grote koepelcampagnes: Hoboken Zomert en Hoboken Wintert. We blikken daar, in min of meer chronologische volgorde, graag even op terug.

Na Met nog een geeuw op steen en Cicatrizado: gelittekend ondersteunde het district ook Schaduwen, het derde deel van dit poëziedrieluik. 231 bezoekers woonden dit evenement bij.

In 1964 ondertekende België migratieverdragen met Marokko en Turkije en in 2014 stonden we daar in Hoboken uitgebreid bij stil. We startten met een plechtigheid waarop afgevaardigden van alle betrokken gemeenschappen present waren. Op Erfgoeddag presenteerden we samen met de Academie Hoboken Beeldende Kunsten de tentoonstelling l’Art sur l’eau in het UiThuis en in de moskee van Moretusburg, de oudste moskee in Vlaanderen. In maart draaiden we beelden voor een kortfilm die uiteindelijk Fistful of memories zou heten. Het verhaal in een notendop: Omar, een jonge beloftevolle bokser, gaat voor een schoolopdracht rond 50 jaar migratie op zoek naar zijn roots. Het verhaal speelt zich af in Hoboken en is fictief, maar het is doorweven met op waarheid gebaseerde feiten. We zochten jonge Hobokenaars voor de belangrijkste rollen en we omringden hen met een team van professionals. En we zijn maar wat fier op het resultaat! We toonden de film in avant-première op Erfgoeddag en op 29 mei volgde de première in de Antwerpse UGC-cinema voor ruim 350 mensen. Er volgden vertoningen in het MAS tijdens de Nacht van de Musea en in De Roma. Bovendien is Fistful of memories geselecteerd als good practice tijdens Eurocities in Straatsburg. En het traject loopt ook vandaag nog verder in cultuurcentra en organisaties in Antwerpen en daarbuiten.

Fameus organiseerde de Week van de amateurkunsten in 2014 onder het thema ‘De Groote Kunsten’ en als opener koos Fameus voor een mooie nocturne in Fort 8.

Sinds lang besteedt het district bijzondere aandacht aan het bekende verhaal van Nello en Patrasche. De voorbije jaren verlegden we de focus enigszins: het verhaal blijft centraal staan, maar we zoomen ook in op wat het teweeg brengt in Japan, waar het boek en de verfilmingen erg populair zijn. Zo laten we Hoboken kennismaken met de Japanse cultuur tijdens de Japanse week, met onder meer een typische theeceremonie. En tijdens het slotevenement leidde de ambassadeur van Japan ons in een ritueel dat Kagami Biraki heet en dat geluk wil afdwingen.

Naar aanleiding van de verkiezingen van 25 mei stuurden we twee jonge Hobokenaars op pad, gewapend met een camera en een microfoon. Ze stelden aan zes lokale politici vragen over de aandacht voor jongeren in hun partijprogramma’s en ze interviewden jongeren over hetzelfde thema. We plaatsten de videoreportage op YouTube en intussen is ze meer dan 13 000 keer bekeken. We organiseerden een debatmiddag met lokale politici en een aantal secundaire scholen gebruikten de reportage in hun lessenpakket.

De tweede editie van Ten zuiden van ’t Zuid op zaterdag 31 mei kon zo’n 1 200 toeschouwers bekoren. Een dag later organiseerden we op hetzelfde podium Hoboken Musiceert: leerlingen van de Academie Hoboken Muziek-Woord gaven er het beste van zichzelf en de lokale concertband De Scheldezonen zorgde voor een stevige afsluiter. We telden zo’n vijfhonderd aanwezigen op zondag.

We organiseerden opnieuw drie kinderfeesten in mei en juni en de hele zomer stond in het teken van 100 % Jong met gericht aanbod voor kinderen en tieners in park Sorghvliedt. En op het Constant Meunierplein trokken we opnieuw een sportarena op.

Augustus voelde soms aan als herfst, maar toch trokken de vier edities van Camping Louisa respectievelijk 415, 750, 750 en 640 bezoekers aan. Samen met de eerste editie van Shiftrock en Vlaanderen Feest! zorgde dit voor een zomer waar muziek in zat.

Het jaarmarktweekend blijft een belangrijk ijkpunt in het Hobokense sociaal-culturele leven. De keuze voor een tweedaags evenement (op zondag en maandag) levert een meer gebalde formule op die blijkbaar in de smaak valt.

In samenwerking met de Academie Hoboken Beeldende Kunsten brachten we een aantal minimusea (kleine kijkdoosachtige kunstwerkjes) naar lokale winkelpanden. Het Middelheimmuseum gaf aan het district twee beelden uit haar rijke collectie in bruikleen, die het begin vormen van een mooie beeldentuin in park Broydenborg. We koppelden er een informatief luik aan door meer duiding te geven bij de werken en bij de respectievelijke kunstenaars.

Eind november organiseerden we met Tournee Musicale voor het eerst een muziekkroegentocht in centrum Hoboken. In zeven deelnemende cafés speelden jazz- en bluesbands voor zo’n 420 muziekliefhebbers. Heel geslaagd voor een eerste editie!

We sloten het jaar af met een mooi feest: Kerst in Hoboken was een succes! Deze avondlijke kerstmarkt trok in 2013 ongeveer zeshonderd bezoekers, in 2014 waren dat er minstens vierhonderd meer. Ook de begeleidende miniatuur kerststallententoonstelling kon op veel interesse rekenen.

Het hele jaar door

Zoals aangekondigd, zetten we in 2014 sterk in op school- en familievoorstellingen en educatieve projecten, met als een van de hoogtepunten Bad van Marie met Dienst bevolking in het districtshuis. We werken nu ook nauw samen met secundaire scholen en trachten een aanbod op maat (en op locatie) te brengen.

Ook met Club 64, het muziek-, film en theateraanbod in het UiThuis schreven we een mooi verhaal. Zo zorgde onder meer Leki voor een heel memorabel concert in onze gezellige club. Met geselecteerde namiddagvoorstellingen (film en theater) mikken we heel bewust op senioren. We organiseerden ook drie mooie concerten in lokale dienstencentra.

In het UiThuis brengen we het hele jaar door tentoonstellingen met werk van lokale kunstenaars en kunst-educatieve projecten. We trekken hier de kaart van lokale beeldende kunstenaars en wisselen af met meer informatieve concepten, zoals een expo rond het werk van illustrator Pieter Gaudesaboos of een tentoonstelling over de V-bombardementen op Hoboken. Ook heel fijn: De spelmozaiëk, een doe-tentoonstelling met volksspelen uit de hele wereld. Voor kinderen en tieners organiseerden we workshops kledij maken, dans en doe-het-zelf opnametechnieken voor (rap-)muziek.

In de bibliotheek fristen we de jeugdafdeling op. Eind 2014 startte een aannemer met de vervanging van het elektriciteitsnet en de verlichting in het hele gebouw, een klus die zou uitlopen tot begin

2015. Daarom beslisten we om de installatie van de zelfuitleen uit te stellen tot maart 2015. In het kader van het Taalpunt zetten we vooral in op samen lezen in groep voor niet Nederlandstaligen. Het leidde tot een traject rond digital storytelling waarbij de deelnemers letterlijk hun leven in beeld brengen.

Erfgoed

Uiteraard konden we in 2014 niet rond de herdenking van het begin van de Eerste Wereldoorlog. In Fort 8 presenteerde de Heemkundige Kring Hobuechen 1135 een soort filmische vertelling afgeleid van het boek Brieven aan mijn lief, geschreven door een van haar leden. Zes opvoeringen lokten samen 380 bezoekers. Ook de Fortengordel stond in het teken van de eerste wereldbrand en Het GenOOtschap-stuwgroep voor cultuur lanceerde een thematisch fietsparcours rond WOI.

Bovendien was het vorig jaar ook zeventig jaar geleden dat de eerste Duitse V-bommen op Antwerpen neervielen. In totaal trof een veertigtal van die tuigen het district Hoboken, met aanzienlijk menselijk leed als gevolg. Studenten van de lokale academie voor beeldende kunst ontwierpen twee keramische tegels die verwijzen naar deze dramatische gebeurtenissen. Die tegels plaatsten we op dertien significante plekken in Hoboken en we ontwikkelden een website en een brochure die bezoekers langsheen die dertien plekken leidt.

Tijdens Open Monumentendag focusten we op bouwkundig erfgoed dat recent een nieuwe bestemming kreeg. 370 mensen tekenden hier op in en bezochten onder andere een aantal kastelen in Hoboken, vaak voormalige hoven van plaisantie, die na een grondige restauratie een nieuw leven tegemoet gaan.

Over kastelen gesproken: de verbouwing van het Gravenhofkasteel zit op schema. Eind 2014 was de ruwbouw klaar en startte de aannemer met de interieurafwerking. De oplevering van een volledig afgewerkt gebouw, inclusief theatertechnieken en aanleg van de omringende buitenzone is voorzien voor het najaar van 2015. Op 19 mei huldigden we een opmerkelijke maquette van het nieuwe gebouw in: een waarheidsgetrouwe reproductie uitgevoerd in… Legoblokjes. Hoe het origineel eruit ziet, mag u eind 2015 zelf komen ontdekken.

Cultuurlaureaten Hoboken - advies

Cultuurraad Hoboken
2015-03-01

Inleiding

In de nasleep van "Hoboken viert 875" werd in 2011 voor het eerst de cultuurprijs "Ho Boke" uitgereikt door het district Hoboken aan Walter Frans van de Wijkgemeenschap Zwaantjes. Hij werd gehonoreerd voor zijn "Reizend Reuzenboek".

In 2012 ging de prijs naar de Academie voor Muziek en Woord. Zij stapten op muzikale en poëtische wijze mee in het jaarthema van de cultuurraad van 2011 "Het jaar van de kat".

In 2013 en 2014 werd de prijs niet uitgereikt.

Het actieplan voor 2015 maakt er geen melding van.

Er is nog één exemplaar van de trofee "Ho Boke", een beeldhouwwerkje van Raf Vergauwen, leraar aan de Hobokense kunstacademie, beschikbaar.

Wij verwijzen naar het advies van 27.11.2014 waarop geen reactie kwam.

Motivatie

Jaarlijks reikt het district sporttrofeeën uit aan Hobokense clubs en individuele sporters die zich op één of andere manier onderscheiden hebben in een bepaalde discipline. Deze werden vorige week woensdag uitgereikt. We citeren even het Nieuwsblad van 26-02-2015:

"Sportieve Hobokenaars waren woensdagavond present in kasteel Sorghvliedt. Daar huldigde het district alle sporters die het afgelopen jaar een bijzondere prestatie leverden in hun discipline. Maar liefst 53 sportlaureaten mochten een trofee in ontvangst nemen. Daarnaast werden er vijf grote trofeeën uitgereikt. Tussen de gehuldigde sportlui zaten er kampioenen van provinciaal, Belgisch en zelfs wereldniveau."

Ook de culturele verenigingen of individuele culturele actoren die een wezenlijke bijdrage hebben geleverd aan het culturele leven in Hoboken verdienen een "trofee". Musici en acteurs 'trainen' ook, alleen noemen zij dat repeteren. De enige trofee die zij krijgen is het applaus van het publiek na een optreden of voorstelling. Erfgoedzorgers verzamelen materiële relicten en verhalen, bestuderen onze roots, trachten monumenten te ontsluiten voor het publiek en te onderhouden. Mediamakers promoten het district, kunstenaars verfraaien het een beetje...

Samen bereiken zij duizenden mensen. Moet hun prestatie dan onder doen voor die van onze sportlui die overigens terecht worden gevierd?

Wij willen in de nabije toekomst dit in de krant lezen:

Cultureel actieve Hobokenaars waren present in kasteel Sorghvliedt. Daar huldigde het district alle cultuurmakers die individueel of in groep het afgelopen jaar een bijzondere prestatie leverden in hun discipline. Maar liefst 50 laureaten mochten een trofee in ontvangst nemen. Daarnaast werden er zeven grote trofeeën uitgereikt in de categorieën theater, muziek, kunst, erfgoed, literatuur, educatie en media.

Advies

De cultuurraad dringt er bij het districtsbestuur nogmaals op aan de cultuurprijs van Hoboken opnieuw in te stellen, en uit te breiden. Elke cultuurvereniging die een activiteit ontplooit voor ons district verdient een pluim en een plaket. Net als bij sport kunnen verschillende categorieën onderscheiden worden naar discipline. Voor verschillende verenigingen zal zeer creatief moeten nagedacht worden, ik denk hierbij aan Ziekenzorg bvb. Maar dan nog kan gekeken worden naar de activiteiten. Er kunnen verenigingen zowel als individuele beoefenaars gehonoreerd worden....

Besluit

Wij hopen dat het bestuur gunstig gevolg geeft aan dit advies. Het bestuur van de cultuurraad verwacht een antwoord binnen de in het werkkader vooropgestelde termijn.

Raad van bestuur VZW Lokaal Cultuurbeleid, afgevaardigden cultuurraad - advies

Cultuurraad Hoboken

Bestuur 2015-02-05

Aanleiding

Op 15 december 2014 keurde de Antwerpse gemeenteraad de nieuwe statuten voor alle vzw’s lokaal cultuurbeleid goed. Die nieuwe statuten zijn nodig om de VZW’s in overeenstemming te brengen met het Gemeentedecreet. 

Door de vernieuwing van de statuten moeten de raden van bestuur opnieuw worden samengesteld. Op 16 december besliste het Hobokense districtscollege om het aantal vertegenwoordigers van categorie A (de afgevaardigden van de politieke fracties in de districtsraad) vast te leggen op 9, waarvan drie aangeduid door de minderheidsfracties en zes door de meerderheidsfracties. 

Dat heeft als gevolg dat er 8 bestuursleden kunnen worden aangeduid van de categorie B: de gebruikers en deskundigen. Dat is tevens het maximum, want de raad van bestuur mag niet groter zijn dan de algemene vergadering en die telt 18 leden.

Concreet betekent dit dat vier bestuurders voorgedragen worden door de cultuurraad uit haar eigen leden en vier deskundigen worden aangeduid door de cultuurraad op voordracht van de coördinator cultuur van het district. 

Motivatie

De cultuurraad heeft de nieuwe statuten ontvangen. In de bestuursvergadering van 5/2/2015 werd beslist uit eigen rang twee leden van het bestuur en twee leden van de algemene vergadering aan te duiden als afgevaardigden. Zo is de terugkoppeling met het bestuur van de cultuurraad gegarandeerd. Er werd voorkeur gegeven aan leden die in Hoboken wonen.

De  kandidaturen van de deskundigen werden ontvangen en besproken.

Advies

4 afgevaardigden uit eigen rang

De cultuurraad duidt volgende afgevaardigden aan voor de raad van beheer van de VZW Lokaal Cultuurbeleid:

Lebuïn D'Haese -  deskundige Algemene vergadering

Leo D'Heu - afgevaardigde van de verenigingen (Algemene vergadering)

Vera Caremans - Voorzitter cultuurraad Hoboken (deskundige)

Robert Anthonissen - Secretaris cultuurraad Hoboken (verenigingen)

4 experten, voorgedragen door de coördinator cultuur van het district

Mina Essabri is betrokken bij APGA, het Antwerps Platform Generatiearmen, en werkt onder meer aan een project rond allochtone armoede. Ze is tevens actief in VZW TamTam Gogo, een vereniging met zetel in Hoboken die probeert interculturele ontmoeting op touw te zetten.

Kim De Weerdt is als stafmedewerker verbonden aan zowel de Academie Hoboken Beeldende Kunst en Academie Hoboken Muziek Woord. Ze vertegenwoordigt dan ook beide academies in de raad van bestuur van VZW Lokaal Cultuurbeleid.

Benjamin Algoet is bezieler van de muziekclub Novonov, die in het voorjaar 2015 opnieuw de deuren opent na een periode van renovatie. Novonov brengt concerten van bekend en beginnend talent voor ongeveer 100 fijnproevers.

Kevin Van Staeyen speelt als multi-instrumentalist in tal van groepen en bezettingen (o.a. Le Trio Perdu). Hij geeft tevens muziekles.

De cultuurraad geeft goedkeuring aan de voorgestelde deskundigen.

Ondervoorzitter Raad van Bestuur

Vera Caremans wordt voorgedragen als ondervoorzitter

Afgevaardigde algemene vergadering

Vera Caremans blijft afgevaardigde in de algemene vergadering.

Besluit

Wij hopen dat de algemene vergadering gunstig gevolg geeft aan dit advies.

Cultuurprijs Hoboken

Cultuurraad Hoboken

2014-11-27

                                                                                

Aanleiding

In de nasleep van "Hoboken viert 875" werd in 2011 voor het eerst de cultuurprijs "Ho Boke" uitgereikt door het district Hoboken aan Walter Frans van de Wijkgemeenschap Zwaantjes. Hij werd gehonoreerd voor zijn "Reizend Reuzenboek".

In 2012 ging de prijs naar de Academie voor Muziek en Woord. Zij stapten op muzikale en poëtische wijze mee in het jaarthema van de cultuurraad van 2011 "Het jaar van de kat".

In 2013 werd de prijs niet uitgereikt

Voor 2014 staat er niets van die aard geprogrammeerd

Het actieplan voor 2015 maakt er geen melding van

Er is nog één exemplaar van de trofee "Ho Boke", een beeldhouwwerkje van Raf Vergauwen, leraar aan de Hobokense kunstacademie, beschikbaar.

Motivatie

Jaarlijks reikt het district sporttrofeeën uit aan Hobokense clubs en individuele sporters die zich op één of andere manier onderscheiden hebben in een bepaalde discipline.

Ook de culturele verenigingen of individuele culturele actoren die een wezenlijke bijdrage hebben geleverd aan het culturele leven in Hoboken verdienen een "trofee".

Advies

De cultuurraad dringt er bij het districtsbestuur op aan de cultuurprijs van Hoboken opnieuw in te stellen, en zo mogelijk in de toekomst uit te breiden. Net als bij sport kunnen verschillende categorieën onderscheiden worden: vereniging, individuele kunstenaar, jeugd....

Besluit

Wij hopen dat het bestuur gunstig gevolg geeft aan dit advies.

Toelagereglement voor beveiliging van verenigingenlokalen

Cultuurraad Hoboken

2014-11-26                                                                        

Aanleiding

Op 22 oktober 2014 vroeg het district advies over dit reglement.

Motivatie

De cultuurraad heeft dit reglement ontvangen en gelezen.

Het werd tevens voorgelegd aan enkele externe 'adviseurs' die beroepshalve met de materie vertrouwd zijn.

Advies

Er is duidelijk gestreefd naar gelijke bejegening van de verenigingen. Maar we vrezen dat dit helaas toch niet helemaal gelukt is.

Voor wie een afzonderlijk lokaal heeft met een beperkt aantal toegangen zal het beveiligen van dat lokaal een minder dure grap zijn, dan voor wie een 'verenigingengebouw' betrekt met talrijke deuren en ramen en andere muuropeningen.

Het zullen meestal grotere verenigingen zijn, met een groot aantal leden en grotere financiële draagkracht, die over een afzonderlijk lokaal beschikken.

Niet alle verenigingen vestigen zich gelijktijdig in een verenigingengebouw. De basisbeveiliging van dergelijk gebouw zal voor elke gebruiker min of meer gelijk zijn.  Is het dan nodig dat er telkens een nieuwe controle door de politie wordt uitgevoerd? Het lijkt ons een verspilling van tijd en middelen.

Stel dat in een verenigingengebouw alle buitendeuren door de er gehuisveste verenigingen werden beveiligd volgens het boekje. Stel er komt een vereniging bij die mee 'profiteert' van de investering van de anderen. Hoe ga je conflicten voorkomen?

Het lijkt ons aangewezen dat bij verenigingengebouwen het district zélf het voortouw neemt inzake de basisbeveiliging.

De cultuurraad vindt dit een zeer waardevolle denkoefening. Toch kunnen wij er in deze vorm geen gunstig advies aan verlenen.

Besluit

We hopen dat het districtsbestuur rekening houdt met onze opmerkingen.

BIJLAGE: 

Toelagereglement voor de beveiliging van verenigingenlokalen

Art. 1 - Doel: 

Het district Hoboken is rijk aan diverse verenigingen.  Het districtsbestuur wenst het verenigingsleven te ondersteunen bij inbraakpreventie door een toelage te verlenen voor het functioneel beveiligen van de lokalen van verenigingen die gelegen zijn op het grondgebied van het district en die daar hun voornaamste activiteiten uitoefenen. Deze toelage wordt toegekend  onder de voorwaarden bepaald in dit reglement.

Art. 2 - Begrippen:   

Voor de toepassing van dit reglement wordt verstaan onder:

Aanvrager (van een toelage): vereniging die houder is van een zakelijk of persoonlijk genotsrecht met betrekking tot het verenigingslokaal en een toelage aanvraagt. 

Factuur: bewijs van geleverde en/of geplaatste goederen met vermelding van de kostprijs, naam van de aanvrager, de plaatsingsdatum, de eventuele aannemer of leverancier en het adres waar de werken werden uitgevoerd.  

Techno-preventieve maatregel: een beveiligingsmaatregel die een gebouw moeilijk toegankelijk of minder aantrekkelijk maakt voor een inbreker en dit door gebruik te maken van organisatorische, bouwfysische en elektronische instrumenten.

Vereniging: een feitelijke vereniging of vereniging met rechtspersoonlijkheid, met een sociaal, sportief- , cultureel oogmerk of met het oog op jeugdwerking dat geen winstoogmerk mag hebben, en dat minstens 1 jaar effectief actief is in het Hobokense verenigingsleven, waarvan de (maatschappelijke) zetel gevestigd is in Hoboken en op moment van de aanvraag  geen deelwerking uitmaakt van een andere lokale vereniging.  

Verenigingsgebouw: het gebouw in eigendom, concessie, huur  of  bruikleen dat hoofdzakelijk bestemd is voor gebruik van de verenigingsactiviteiten (kantine, opslagruimte voor verenigingsgoederen, vergaderruimte, verenigingsruimte,…) en dat geen private woning is. 

Art. 3 - Werken:

De toelage wordt enkel verleend voor het uitvoeren van werken voor techno-preventieve maatregelen die worden aanbevolen door de lokale politie en omvatten onder andere:

• de installatie van (schrik)verlichting
• de installatie van een alarm- of ander elektronisch beveiligingssysteem
• de beveiliging van alle buitendeuren die direct toegang geven tot het gebouw
• de beveiliging van andere gevelopeningen die direct toegang geven tot het gebouw

De maatregelen moeten bijdragen tot de beveiliging van het volledige gebouw of een volledig lokaal en moeten het risico voor het  gehele gebouw verkleinen.  Dit houdt in dat de aanvrager alle toegangen (deuren, ramen, keldergaten,…) tot de woning of het lokaal in dezelfde mate moet laten beveiligen.

De premie wordt niet toegekend voor de installatie van elektronische alarmsystemen in privéwoningen.

Art. 4 - procedure en toelage

De aanvrager dient voorafgaand via de lokale politie (dienst preventie) een doorlichting te laten uitvoeren van het verenigingsgebouw waarvoor een toelage wordt aangevraagd. De lokale politie zal bij haar aanbevelingen een verplicht te volgen minimumnorm aangeven voor de beveiligingsmaatregelen.

Per aanvrager  mag er jaarlijks slechts één toelageaanvraag ingediend worden bij het district Hoboken. Deze aanvraag mag meerdere uitgaven voor techno-preventieve maatregelen bevatten.

Verenigingen die een verenigingsgebouw delen mogen per vereniging een toelageaanvraag indienen. De aanvragen mogen echter niet dezelfde kosten dekken, maar mogen wel over eenzelfde beveiligingsmaatregel gaan.

De aanvrager dient volgende stukken bij zijn aanvraag toe te voegen:

·         Verslag met de aanbevelingen op vlak van inbraakpreventie van de lokale politie (jonger dan 5 jaar);

·         Overzicht van de geraamde kosten/ detail van de inbraakpreventieve werken;

·         Vermelding of er ook nog andere subsidies werden aangevraagd bij een andere instantie voor dezelfde preventiemaatregelen

·         Bewijs of verklaring op eer dat de vereniging reeds een jaar actief is in het Hobokense verenigingsleven (of erkend is door de stad Antwerpen); en haar voornaamste activiteiten op het grondgebied van Hoboken uitoefent.

·         Indien de aanvraag gebeurt door de huurder/houder van een genotsrecht op het verenigingsgebouw, moet er bij de aanvraag een schriftelijk akkoord van de eigenaar bijgevoegd worden.    

Aanvragen worden aan het districtscollege voorgelegd voor goedkeuring. De aanvrager wordt desgevallend op de hoogte gebracht van de toekenningsbeslissing.  

Binnen de 4 maanden na kennisgeving van de toekenningsbeslissing dienen alle facturen voor de toelage ingediend te zijn. Uitzonderlijk kan het districtscollege een langere termijn toelaten indien de werken buiten de wil van de aanvrager pas op een laattijdige datum kunnen starten. De aanvrager dient het district in dat geval op de hoogte te brengen. Kosten die niet (tijdig) werden aangetoond, of vergoed worden via een andere toelage van de stad Antwerpen worden niet uitbetaald. Facturen die ingediend worden mogen maximum  dateren van 4 maanden voor de aanvraagdatum. 

De uitgevoerde werken waarvoor toelages werden aangevraagd en het behalen van de verplichte minimumnormen geformuleerd in de aanbevelingen van de lokale politie kunnen na het indienen van de facturen, op vraag van het district, gecontroleerd worden door de lokale politie. De toelage wordt uitbetaald op basis van de facturen die ingediend werden en desgevallend mits een gunstige controle door de lokale politie.

De aanvrager kan de werken zelf uitvoeren, of kan een aannemer aanstellen.  Indien de aanvrager de werken zelf uitvoert, voegt hij enkel facturen/aankoopbewijzen met betrekking tot de aankoop van materiaal toe. Arbeid geleverd door vrijwilligers of medewerkers mag niet in rekening gebracht worden.     

Voor uitgaven tot 500 EUR geldt een tussenkomst van 60% van de ingebrachte uitgave.

Voor uitgaven die de 500 EUR overschrijden geldt voor het saldo boven de 500 EUR een tussenkomst van 80%. 

De toelage is in alle gevallen beperkt tot maximum 1000 EUR per aanvrager en per jaar.

VB. De aanvrager laat een alarminstallatie plaatsen voor 2500 EUR. Op de eerste schijf van 500 EUR krijgt de aanvrager 300 EUR (60%). Op het resterend bedrag (2000 EUR aan 80%) krijgt de inschrijver 1600 EUR. Samen 1900 EUR, wat herleid wordt naar 1000 EUR (maximumbedrag van de toelage).

Art. 5 - Overschrijden jaarlijks voorziene maximumbudget

Indien het jaarlijkse maximumbudget voor de toekenning van toelages overschreden wordt, kan de aanvraag, mits akkoord van het districtscollege, meegenomen worden naar het volgende kalenderjaar. In dit geval kunnen er uitzonderlijk wel twee aanvragen in eenzelfde jaar behandeld worden. Om te bepalen welke aanvragen wel nog worden uitbetaald op het beschikbare budget wordt voorrang gegeven aan de aanvragen met de oudste datum.

Art. 6 - Administratieve vereenvoudiging

De toelage voor inbraakpreventie kan gecumuleerd worden met de andere stedelijke toelages, voor zover voldaan wordt aan de gestelde voorwaarden in dit reglement. 

Het districtscollege kan, binnen de bepalingen van dit reglement, initiatieven nemen, om de toekenning van beveiligingstoelages administratief eenvoudiger te kunnen combineren met andere stedelijke toelages.     

Art. 7 - Terugbetaling

Toelages die werden uitbetaald op basis van een bedrieglijke aanvraag, kunnen teruggevorderd worden, waarbij het teruggevorderd bedrag wordt verhoogd met 10% van de aanvraag ter compensatie van de administratieve kosten.  

Art. 8 - Vrijwaring

De vereniging die een toelage aanvraagt, onderschrijft de grondwet, de wetten van het Belgische volk en het verdrag ter bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Ze neemt het engagement op zich om op een constructieve manier mee te werken aan de opbouw van een stad waarin burgers zonder onderscheid, met respect voor elkaar, harmonieus samen leven. Indien de vereniging handelt of uitspraken doet in strijd met deze bepalingen kan het stadsbestuur een deel van of de volledige subsidie terugvorderen of weigeren (gemeenteraadsbesluit van 20 september 2010, jaarnummer 1141).